Nếu bạn không định hướng để con trở thành họa sĩ, chỉ cho con đi học vẽ là vừa thừa vừa thiếu. Vì thứ thực sự hữu ích cho cuộc sống bình thường, là đôi mắt của một nhà sưu tập, chứ không phải đôi tay của một họa sĩ.
Mình được sử dụng màu nước từ lớp 3, màu bột từ lớp 6, sơn dầu, khắc gỗ và sơn khắc vào lớp 9. Đồng thời từ lớp 6 trở đi, mình dần dần được làm quen với hàng loạt tranh của các danh hoạ hàng đầu thế giới qua các thời kỳ. Nghe phân tích điểm hay, điểm đẹp và ý nghĩa của những bức tranh. Tìm hiểu về các trường phái hội hoạ gắn liền với lịch sử hội hoạ thế giới. Tìm hiểu ngọn ngành của các trường phái từ phục hưng, ấn tượng, hậu ấn tượng,.. nguyên nhân, bối cảnh, quan điểm và điểm đặc sắc. Thế nào là một bức tranh đẹp và chưa đẹp. Mặc dù khi ấy gia đình không hề định hướng cho mình theo nghiệp vẽ vời, vẫn cắm rễ ở đội tuyển HSG Vật Lý Hà Nội, thi thắng giải cấp thành phố và định hướng vào các trường khối A. Nhưng sự tiếp xúc ngấm ngầm đó đã mang lại cho mình nhiều giá trị to lớn cho hành trang sau này, mà đến khi làm kiến trúc sư mình mới nhận ra, thứ mình được ban tặng không phải một đôi tay khéo léo của họa sĩ, mà là đôi mắt, một đôi mắt có chủ kiến và nhìn nhận xấu- đẹp một cách tự nhiên như hơi thở.
Một sự am hiểu nghệ thuật, gu thẩm mỹ cũng phải được hình thành từ sớm, và một khi đã ngấm vào máu, sẽ rất hữu ích cho con sau này ở nhiều lĩnh vực cuộc sống:
– Có ưu thế lớn trong kinh doanh nhà hàng, khách sạn, cà phê hay bất cứ lĩnh vực nào cần phần “nhìn”, do gu thẩm mỹ cao cấp.
– Sành sỏi và kiên định trong khiếu thẩm mỹ của bản thân, không dễ bị đồng hoá, chạy theo trend, tiêu tiền đúng nơi đúng chỗ và xứng đáng. Có con mắt tinh tường khi đánh giá các sản phẩm, dịch vụ cao cấp như: nhà cửa, nội thất, tranh, tác phẩm nghệ thuật. Sử dụng đồng tiền đúng giá trị và hiệu quả khi sưu tập ở các lĩnh vực này. Các sản phẩm giá trị lớn đẹp bền bỉ, lâu dài, tăng giá theo thời gian.
– Có chính kiến khi xây nhà, sử dụng đồng tiền hợp lý với một khiếu thẩm mỹ lâu dài, không bị đồng hóa theo các trend hay hay trên mạng nhưng nhanh úa tàn với thời gian.
– Có gu thời trang, có phong cách cá nhân.
– Có ưu thế hơn trong việc lựa chọn hoặc bán nhiều sản phẩm như bất động sản, đồ nội thất, thời trang, đồ lưu niệm, quà tặng, đồ sưu tập, trang sức..
Rất nhiều người thành công mà mình biết, họ làm rất tốt trong lĩnh vực chuyên môn của mình- là những việc có vẻ chẳng liên quan, nhưng đi kèm với đó, là một khiếu thẩm mỹ vô cùng tốt, và góp phần không nhỏ trong thành công ở lĩnh vực của họ như: người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội, giám đốc doanh nghiệp truyền thông, tổ chức sự kiện, chuỗi nhà hàng, khách sạn, cà phê, founder các group lớn, đến cả đầu bếp được rất nhiều giải thưởng về ẩm thực, người thợ làm bánh, chủ cửa hàng trang sức, các nhãn hiệu nội thất,..
Một phông nền hiểu biết đủ rộng về thẩm mỹ sẽ giúp con hình thành đôi mắt tự phân biệt được thứ gì là giá trị cốt lõi, thứ gì chỉ là một vài loại hình mới, hay hay nhưng không có giá trị lâu dài.
VẬY CÂU HỎI ĐẶT RA LÀ, NUÔI DƯỠNG GU THẨM MỸ CHO MỘT ĐỨA TRẺ NHƯ THẾ NÀO?
MÌNH XIN ĐỀ XUẤT MỘT LỘ TRÌNH NHƯ SAU:
1. Cho con tiếp xúc với nghệ thuật thẩm mỹ từ sớm, càng sớm càng tốt.
– Khi con còn nhỏ – 8 tuổi: hãy cho con tiếp xúc với 5 chất liệu màu sau: màu sáp, màu chì, màu nước, màu sáp dầu, màu dạ. Cho con vẽ lên các khổ giấy khác nhau. Có câu là “ giấy cỡ nào thì người hao hao cỡ đó”. Nếu con thích, hãy cho con thử vẽ lên cả những tờ khổ A0 nữa. Nếu con không thích vẽ cũng không sao cả, phần này không quá quan trọng.
Xem tranh đông hồ, hàng trống, kim hoàng.
– 8-10 tuổi: tiếp xúc thêm với màu nước. Hiểu về vòng tròn màu, 2 màu trộn với nhau sẽ tạo ra màu gì.
– 11 tuổi trở đi: xem nhiều tranh của các danh hoạ hàng đầu thế giới trong suốt chiều dài lịch sử hội họa. Tốt nhất hãy xem dần các hoạ sĩ tiêu biểu của từng trường phái nghệ thuật. Xem tranh đẹp nhiều thì lớn lên tự nhiên con phân biệt được tác phẩm thật sự với những tranh vớ vẩn đội lốt nghệ thuật.
Một số hoạ sĩ mình đề xuất nên cho trẻ xem toàn bộ tranh của họ, tất cả thông tin về các hoạ sĩ này đều rất phổ biến, xem tranh bằng sách, máy chiếu, tv,.. đều được.
Henri rousseau
Vangogh
Gauguin
Monet
Levitan
Zoan miro
Trần văn cẩn/ tô ngọc vân
Đọc cuốn sơ lược về lịch sử hội hoạ hoặc tóm lược nghệ thuật Mô đéc.
Thời gian này con vẫn còn rảnh, nếu thích, con có thể tiếp cận một số chất liệu khác như sau (không thích thì thôi nha, phần này không quan trọng, hiểu biết là được):
Màu bột, sơn dầu, in khắc gỗ, tranh lụa.
– 13 tuổi trở đi, con có thể xem tranh của (tất cả các họa sĩ này ba mẹ cần kiểm định trước để xem con đã phù hợp chưa nhé):
– Đặc biệt: picasso, hãy xem từ những tác phẩm đầu tiên ông vẽ khi chỉ 14 tuổi, nhất là 2 bức: khoa học và lòng nhân ái, bữa ăn của người mù, nó khác hẳn những gì chúng ta thường nghĩ về picasso. Xem để hiểu con đường phát triển của một thiên tài. Và hiểu rằng để làm được những thứ nhìn tưởng chừng đơn giản, đầu tiên ta phải khổ luyện khủng khiếp, học hành tử tế, và làm tốt hơn tất cả mọi người khác đã. Chứ không phải vì không vẽ được đẹp nên vẽ nguệch ngoạc rồi tự ngồi khen với nhau là tự nhiên thành tài đâu.
Mai trung thứ
Dali
Gustav Klim
Michela angelo ( hoặc tác phẩm khác thuộc dòng tranh phục hưng nói chung).
Leona Da Vinci
– Tiếp xúc với tranh sơn khắc,làm tranh chât liệu: từ vỏ trai, vỏ sò, vỏ trứng, nút bấc, len.. tặng bạn bè. Sơn mài thì hiểu nó là gì là được, không cần làm vì rất cực khổ và còn bị ăn da tay nữa.
– Cho con tiếp cận với loại hình nghệ thuật thẩm mỹ nữa là kiến trúc. Cùng xem một số kiến trúc sư tiêu biểu với trường phái kiến trúc khác biệt đặc trưng, những công trình này sẽ mang đến sự sửng sốt và rung động,để con hiểu kiến trúc có thể vượt ngoài sức tưởng tượng của con về nhà cửa đến thế nào, mình đề cử như sau:
Zaha hadid
Frank ogerhy
Frank lloid wright
Kengo kuma
Sou fujimoto
Renzo piano
Alvaro siza
Calatrava
mies van der rohe
– Còn nhiều kiến trúc sư tuyệt vời khác nhưng ở độ tuổi của con sẽ khó mà hiểu được cái hay của họ, mình lựa chọn những kiến trúc sư mà có vẻ trẻ con sẽ cho rằng rất thú vị, và có sự ấn tượng mạnh trong hình khối công trình cũng như cách xử lý vật liệu, kết cấu. Họ đều là những người hàng đầu, được lịch sử ghi nhận với giải thưởng cao quý nhất cho thành tựu trọn đời ( và mình cũng rất thích nữa).
– Từ khoảng 16 tuổi, hãy cho con tiếp cận với nghệ thuật nhiếp ảnh bằng cách xem ảnh đẹp và phân tích giá trị của những bức ảnh đó. Nếu con hứng thú với việc chụp, hãy mua tặng con một chiếc máy chuyên nghiệp đầu tiên. Thẩm mỹ nhiếp ảnh sẽ đi theo con suốt cuộc đời và đóng góp hữu ích mọi mặt trong cuộc sống, tình cảm, công việc.
– Nếu không có điều kiện ở một ngôi nhà đẹp, hãy cố gắng trang bị cho con một căn phòng sạch sẽ, ngăn nắp, với cửa sổ và ánh sáng mặt trời. Thẩm mỹ nơi ở sẽ tác động lâu dài từng chút một đến nhận thức của trẻ. Nếu căn phòng có gu thẩm mỹ tinh tế thì càng tốt.
– Nếu bạn có điều kiện trang trí lại phòng, hãy nghiêm túc nghĩ về các gu thẩm mỹ tinh tế hơn cho trẻ, ví dụ: phòng con gái thay vì hồng cánh sen sẽ làm hồng ghi, tông pastel, ombre, xanhbạchà,địa trunghải, wabi sabi,.. phòng con trai thay vì cứ xanh biển, hãy thử xanh sage, monochrome, pop art, industry.
– Khi đi du lịchcùng con, cố gắng chọn những khách sạn đẹp, ngăn nắp, trải nghiệm lãng mạn và phong phú.
– Khi nào có thời gian rảnh, có thể làm phong phú trải nghiệm bằng cách cùng nhau đi xem bảo tàng, triển lãm, các loại hình nghệ thuật khác nhau.
Vì bạn đi xem triển lãm một cách tự do nên có một số tranh mình đánh giá là không cần xem làm gì, nếu chúng mang một trong các đặc điểm sau:
– Tranh có nội dung rùng rợn, ma quái ( không cần thiết với sự phát triển của trẻ)
– Danh dung tục đội lốt nghệ thuật, nếu ngoài tục ra mà kỹ thuật vẽ, bố cục, phối màu yếu, chẳng còn điểm nào khác thú vị.
– Tranh trừu tượng ( không phù hợp độ tuổi của trẻ và khi ta không am hiểu nhiều về nghệ thuật rất khó phân biệt). Tạm thời hãy ghi nhớ một câu này: hoạ sĩ là biến một đám mầu thành bầu trời, còn biến bầu trời thành một đám màu, tôi cũng làm được. Khi nào có một họa sĩ có thể vẽ được cực kỳ đẹp, nhưng lựa chọn vẽ một số tác phẩm trừu tượng hơn, lúc đó ta mới cần tìm hiểu thêm về quan điểm của họ.
– Tranh sơn dầu nhưng không dùng sơn dầu để thể hiện ánh sáng, bóng đổ mà dùng để đắp nổi vật thể.
– Riêng tranh phong cảnh, khi hoạ sĩ dùng từng cục màu để tả tán lá hoặc chấm từng chấm màu đại diện cho từng chiếc lá, đây là một kiểu vẽ khá phổ biến mà bạn sẽ thấy nhiều đấy.
– Hoạ sĩ uống sơn, uống nước pha màu hoặc vừa nhắm mắt, thậm chí vừa múa vừa vẽ, trong khi sản phẩm cũng không đẹp lắm. Có thể nhằm đến xem đúng lúc họ đang biểu diễn, nhìn rất vui mắt, còn xem tranh thì thôi. Những bức này rất dễ bị đội giá so với giá trị thực của nó. Hãy chỉ nhìn vào tác phẩm cuối cùng thôi., lịch sử chỉ ghi nhận những tác phẩm có giá trị nghệ thuật trên chính nó, hoàn cảnh của hoạ sĩ giúp mình lý giải tốt hơn tác phẩm đó, đừng để đôi mắt của mình bị che mờ bởi những thứ râu ria vô giá trị.
– Danh sách hoạ sĩ mình giới thiệu ở trên đã chứng minh điều đó, có người chết trong nghèo khổ, có người cắt tai của chính mình nhưng cũng có người là nhà khoa học, quý tộc, nhà văn, nhà cơ khí,..không phải người điên sẽ vẽ đẹp hơn người tỉnh và ngược lại. Những hoạ sĩ này chỉ có một đặc điểm chung là vẽ rất nhiều, luyện tập chăm chỉ, nghiêm túc và đầy đam mê.
– Tương tự, các kiến trúc sư mà mình giới thiệu ở trên có người vừa là kiến trúc sư, vừa là: nhà văn, nhà thiết kế thời trang, hoạ sĩ, kỹ sư kết cấu, người nghiên cứu lịch sử, người am hiểu về hoá học và vật liệu,… Họ chỉ có đặc điểm chung là thông minh, đam mê, khổ luyện, làm việc nghiêm chỉnh.
– Vậy nên, cũng có 1 cách để nhận biết một tác phẩm tiềm năng ( khi tác giả của nó vẫn còn sống), là nhìn vào cách làm việc của của người đó hiện tại. Nếu là người thực việc, đam mê, yêu nghề, nghiêm cẩn với công việc của mình, thì giá trị của danh tiếng tác giả sẽ ngày càng gia tăng, đồng thời cũng kéo tăng giá trị của tất cả các tác phẩm mà người đó tạo ra trước đó.